Από τον Πόντο στην Ήπειρο, από τη μια πλευρά του ελληνισμού στην άλλη θα βρεθεί ο Πόντιος ιεράρχης Φώτιος Καλπίδης. Ως μητροπολίτης Κορυτσάς θα κρατήσει ψηλά τη φλόγα της πίστης αλλά και το λάβαρο του εθνικού αγώνα.

Ὁ Μακεδονικὸς Ἀγὼν ξεκίνησε, ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς τότε Ἑλλάδος, μὲ στόχο νὰ προστατεύσῃ τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς ἀπὸ τὶς ἐπιδρομὲς τῶν Βουλγάρων κομιτατζήδων. Σὲ αὐτὴν τὴν προσπάθεια οἱ τότε Ἑλληνικὲς κυβερνήσεις ζήτησαν πολλὲς φορὲς τὴν στήριξι καὶ τὴν προστασία τῶν ὀθωμανικῶν στρατιωτικῶν...

Ο Θεόδωρος Ανδρεάδης ή Γιωβάν εμφανίζεται να πρωταγωνιστεί στο ιστορικό μυθιστόρημα της Πηνελόπης Δέλτα, τα Μυστικά του Βάλτου.

Ο Παύλος Μελάς ήταν αξιωματικός του Στρατού, πρωτομάρτυρας και σύμβολο του Μακεδονικού Αγώνα.

Η Μακεδονία μας, από τα αρχαιότατα χρόνια έως και σήμερα, είναι Ελλάδα, κομμάτι του Ελληνικού Έθνους που είναι ευλογημένο από τον Θεό και το σκεπάζει η Υπέρμαχος Στρατηγός, η Γλυκύτατη Παναγία μας.

Ο Ιωάννης (Ίων) Δραγούμης γεννήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου (π.η.)/14 Σεπτεμβρίου 1878 στην Αθήνα, με καταγωγή από το Βογατσικό της Καστοριάς, και ήταν το πέμπτο από τα έντεκα παιδιά του Στέφανου Δραγούμη1 και της Ελισάβετ Κοντογιαννάκη.

Για τις ιστορικές αναφορές στον Άγρα που θα ακούσετε σήμερα, συμβουλεύτηκα κείμενα του αείμνηστου Γυμνασιάρχη Γαργαλιάνων Σωτηρίου Λυριτζή, του αείμνηστου φιλολόγου στο Γυμνάσιο Φιλιατρών, Θεοδώρου Κανελόπουλου και του νεωτέρου μελετητή της Ιστορίας τού τόπου μας, οδοντιάτρου Θανάση Τερζάκη.

Η Μακεδονία μας, από τα αρχαιότατα χρόνια έως και σήμερα είναι Ελλάδα.

Ο Καπετάν Άγρας, Έλληνας στρατιωτικός, γνωστός και ως Τέλλος Άγρας, υπήρξε από τις ηρωικότερες φυσιογνωμίες του Μακεδονικού Αγώνα.

Αν και συνέδεσε το όνομά του τόσο με τον Μακεδονικό Αγώνα όσο και με το αντάρτικο του Πόντου, ο Γερμανός Καραβαγγέλης έφυγε από τη ζωή στις 11 Φεβρουαρίου 1935 «με περίλυπη έως θανάτου την ψυχή», όπως είχε γράψει στ’ απομνημονεύματά του. Από τη Βιέννη, «τον τόπο εξορίας» κατά τον ίδιο, πρόφτασε...

Ω ξειν, αγγέλλειν Έλλησι, ότι τήδε κείμεθα τοις Κείνου ρήμασι πειθόμενοι, μη κάμπτοντες γόνυ τω Βάαλ.

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρουσίασε στις 13 Οκτωβρίου 2020, την αποκατεστημένη Οικία του Παύλου Μελά στην Κηφισιά, η οποία ανακαινίσθηκε και παραδίδεται στην υπηρεσία του Έθνους και του Λαού ως ένα μνημείο της σύγχρονης Ιστορίας.

O θάνατος του είναι ζωή στους κουρασμένους από τη μετριότητα του κόσμου.

(…) Στις 26 κείνου του Σεπτέμβρη, οι τουρκικές αρχές ειδοποίησαν στην Μητρόπολη να στείλει ιερέα να μεταλάβει τον καπετάν Κώττα γιατί είχε ληφθεί απόφαση να τον απαγχονίσουν.

Ο πρώτος Έλληνας δημοσιογράφος που περιόδευσε στη Μακεδονία και τροφοδότησε τον μεγάλο Αγώνα

Σχόλιο Π.Ε.ΦΙ.Π.: Σέ παλαιότερη ἔρευνα τοῦ μακαριστοῦ ἰδρυτοῦ τῆς Π.Ε.ΦΙ.Π. εἶχε καταδειχτεῖ ὅτι: «οἱ Ἕλληνες Πολύτεκνοι καί τά παιδιά τούς ὑπῆρξαν (καί παραμένουν) οἱ πρῶτοι Ἐθνικοί Αἱμοδότες, ὡς πρωταγωνιστές καί ἐθνομάρτυρες σέ ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς Ἐθνικούς Ἀγῶνες»!  Σάν παράδειγμα εἶχε...

Πέρασε ένας αιώνας από την ημέρα που ο Ελευθέριος Βενιζέλος έκανε την εμφάνιση του στο μπαλκόνι του νεοκλασσικού κτηρίου του σημερινού προξενείου μας στο Μοναστήρι, και ανακοίνωσε προς τους Έλληνες της πόλης: ''Έλληνες του Μοναστηρίου, από σήμερα είστε Σέρβοι πολίτες!''

Ἄρθρον 1ον  -- Ἡ Ὀρθόδοξος Ἑλληνική Κοινότης Μοναστηρίου ἀποτελεῖται ἐκ πάντων ὅσοι θρησκευτικόν αὑτῶν ἀρχηγόν ἀναγνωρίζουσι τόν ὑπό τοῦ Οἰκουμενικού Πατριάρχου ἑκάστοτε διοριζόμενον κανονικόν Μητροπολίτην Πελαγωνίας, ἁγιάζονται δέ οἴκοι ὑπό τῶν Ἱερέων αὐτοῦ καί ἐκπαιδεύουσι τά ἑαυτῶν τέκνα...

Ελλάδα και Τουρκία (Οθωμανική αυτοκρατορία) συγκρούστηκαν, ανεπίσημα, πολλές φορές μετά την επανάσταση του 1821. Η μεγάλη κρίση τελικά ξέσπασε με την έκρηξη της νέας κρητικής επανάστασης, το 1896. Τον Φεβρουάριο του 1897 η ελληνική κυβέρνηση έστειλε στην Κρήτη ένα μικτό απόσπασμα υπό τις διαταγές...

Φόρος τιμής και ταπεινό προσκύνημα στο ηρωικό και ένδοξο και «πολύκλαυστο» Μοναστήρι· στο προπύργιο του Ελληνισμού, το ξακουστό και αλησμόνητο Μοναστήρι και σε όλη την πάλλουσα από Ελληνισμό ευρύτερη περιοχή του· στο Μοναστήρι το αγαπημένο του Ίωνος Δραγούμη, του Πηχεών, του Μόδη, του Αριστείδη...