Ερώτηση 4η: Εάν κάποιος σταματήσει την αμαρτία, είναι αρκετό αυτό για μετάνοια ή όχι;
Απάντηση:
Επειδή η αγία Γραφή λέει, «Απομακρύνσου από το κακό και κάνε το καλό» (Ψαλμ. 36, 27), είναι φανερό ότι πρέπει μετά την παύση της αμαρτίας, να δείξουμε και τους άξιους της μετάνοιας καρπούς. Γιατί ο Απόστολος λέει· «Όπως παρουσιάσατε τα μέλη σας υπόδουλα στην ακαθαρσία και την ανομία, έτσι τώρα παραδώστε τα μέλη σας υπόδουλα στη δικαιοσύνη, πράγμα που θα συντελέσει στον αγιασμό σας» (Ρωμ. 6, 19). Και πάλι· «Να μισείτε το κακό και να προσκολλάσθε στο καλό» (Ρωμ. 12, 9).
Έπειτα, δείχνοντας και τους καρπούς της μετάνοιας, προσθέτει: «Ως προς την αδελφική αγάπη να είστε γεμάτοι στοργή ο ένας για τον άλλο, να μη είστε οκνηροί ως προς τον ζήλο, ως προς το πνεύμα να είστε θερμοί, να υπηρετείτε τον Κύριο, να χαίρεστε για την ελπίδα σας, να έχετε υπομονή στη θλίψη, να επιμένετε στην προσευχή, να συμμετέχετε στις ανάγκες των αγίων, να επιδιώκετε τη φιλοξενία» (Ρωμ. 12, 10-12).
Του αγίου Βασιλείου, από το, «Πρόσεχε τον εαυτό σου».
Πρόσεχε τον εαυτό σου, ώστε, ανάλογα με το αμάρτημα σου, να δέχεσαι και τη βοήθεια της θεραπείας του. Είναι μεγάλο και φοβερό το αμάρτημα; Χρειάζεται μεγάλη μετάνοια, οδυνηρά δάκρυα, επίμονη αγρυπνία, αδιάκοπη νηστεία. Είναι ελαφρό και υποφερτό το παράπτωμα; Να είναι αντίστοιχη και η μετάνοια. Μόνο να προσέχεις τον εαυτό σου, για να γνωρίζεις την ευρωστία της ψυχής και την αρρώστια. Γιατί πολλοί από τη μεγάλη απροσεξία, ενώ είχαν μεγάλη και ανίατη αρρώστια, δεν γνώριζαν ούτε ότι ήταν άρρωστοι.
Του ιερού Χρυσοστόμου, από την ερμηνεία στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο.
«Κάνετε καρπούς άξιους της μετάνοιας» (Λουκ. 3, 8). Δηλαδή, άρπαξες ξένα πράγματα; Δώσε και τα δικά σου. Πόρνευσες; Άσκησε την αγνότητα και την εγκράτεια. Έβρισες και χτύπησες; Να λες καλά λόγια σ’ αυτόν που σε βρίζει και να ευεργετείς αυτούς που σε χτυπούν. Έφαγες πολύ και μέθυσες; Νήστευε και πίνε νερό. Κοίταξες με μάτια ακόλαστα ομορφιά που ανήκει σε άλλον; Στρέψε αλλού τα μάτια σου για να μη δεις πράγματα μάταια (Ψαλμ. 118, 37) και να μη ανεβεί ο θάνατος μέσα από τα παράθυρα* σου, όπως είναι γραμμένο (Ιερ. 9, 21). Γιατί δεν είναι αρκετό για την υγεία μας το να βγάλουμε μόνο το βέλος, αλλά χρειάζεται να βάλουμε και φάρμακο στο τραύμα.
* σημ. μας: παράθυρα = οι αισθήσεις.
Του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, στην Νέα Κυριακή.
«Η όσφρηση σε έκανε θηλυπρεπή; Απόφευγε τις ευχάριστες μυρωδιές. Αποχαυνώθηκες με το άγγιγμα; Απόφευγε τις λείες και απαλές επιφάνειες. Σε εξαπάτησε η ακοή; Κλείσε την πόρτα στους απατηλούς λογισμούς». Και ύστερα από λίγο «Χθες ήσουν επιδεικτικός; Σήμερα εμφανίσου θεατής. Χθες ήσουν θρασύς υβριστής; Σήμερα γίνε ήμερος και επαινετικός. Χθες ήσουν γλεντζές; Σήμερα γίνε σωφρονιστής. Χθες ήσουν μέθυσος; Σήμερα πίνε νερό. Σήμερα κατασπαταλάς τον καιρό σου πάνω σε ελεφάντινα κρεββάτια και αλείφεις το πρόσωπο με μύρα; Αύριο να κοιμάσαι καταγής και να μένεις άγρυπνος. Αντί να περιγελάς, γίνε συνετός· αντί να καλλωπίζεσαι, να φορείς ενδύματα παλιά· αντί να είσαι υπερήφανος και αλαζονικός, γίνε ταπεινός στην εμφάνιση· να κοιτάζεις κάτω, αντί να έχεις το κεφάλι σου ψηλά».
Του Μαξίμου, από τα Κεφάλαια.
«Απόφευγε», λέει, «το κακό και κάνε το καλό» (Ψαλμ. 33, 15) δηλαδή πολέμησε τους εχθρούς, για να ελαττώσεις τα πάθη, και έπειτα να μένεις άγρυπνος, για να μη αυξηθούν πάλι. Αγωνίσου για να αποκτήσεις αρετές, και έπειτα μένε άγρυπνος, για να τις διαφυλάξεις. Αυτό σημαίνει να τις εφαρμόζεις και να τις διαφυλάσσεις. Γιατί δεν δικαιώνει η αποχή από τις κακές πράξεις, αλλά η τήρηση των εντολών και η προσθήκη νέων καλών πράξεων, όπως λέει ο ψαλμωδός· «Και θα προσθέτω διαρκώς νέα δοξολογία σ’ αυτές που σου προσφέρω» (Ψαλμ. 70, 14).
Γι’ αυτό και ο Ιερεμίας λέει· «Όπως η διάνοια σας σας έκανε να απομακρυνθείτε από τον Θεό, έτσι δεκαπλασιάστε τον ζήλο σας και μετανοημένοι αναζητήστε τον» (Βαρούχ 4, 28). Αλλά και ο σοφός Σειράχ λέει· «Παιδί μου, αν αμαρτήσεις, να μη προσθέτεις και άλλες αμαρτίες σ’ αυτήν, και να παρακαλείς τον Κύριο για τις προηγούμενες. Να αποφεύγεις τις αμαρτίες, όπως αποφεύγεις το φίδι» (Σοφ. Σειράχ 21, 1-2). Αυτό σημαίνει το· «Γιατί εγώ γνωρίζω την αμαρτία μου» (Ψαλμ. 50, 5), και, «Θα φροντίσω για την αμαρτία μου» (Ψαλμ. 37, 19). Ας φροντίσουμε λοιπόν να γίνουμε αρεστοί στον Θεό, για να γίνουμε άξιοι της βασιλείας του, γιατί σ’ αυτόν ανήκει η δόξα, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
Πηγή: (ΕΠΕ, Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, Φιλοκαλία των νηπτικών και ασκητικών 13Β, Αναστασίου του Σιναΐτη. Άπαντα τα έργα. Ερωταποκρίσεις Α΄ – ΞΔ΄. εκδ. Γρηγόριος ο Παλαμάς, Θεσσαλλονίκη 1998.), Ελληνική Πατρολογία
